Dünyanı dəyişdirmək istəyənlər

11988289_1698202510414512_702355567141625101_nHazırda dünyanın əksər hissəsi həm sosial, həm də siyasi xaos yaşayır. Lakin bu vəziyyəti dəyişdirmək istəyənlər də var. Onlar müxtəlif ölkələrdəki hər bir problemi öz problemləri hesab edərək bacardıqları qədər həll etməyə çalışırlar. Afrikada hökm sürən aclığa, yoxsulluğa, daxili münaqişələrə, gəlir bərabərsizliyinə və silahlanmaya həll yolu tapmaq üçün fədakarlıq etməyə səmimi qəlbdən hazırdırlar.

Həmin insanların məqsədi daha ədalətli bir dünyada yaşamaqdır. Onların cəhdləri digər insanlarda da bu yöndə təşviqedici təsir yaradır. Lakin onlar geniş kütlələrə bunu kifayət qədər aşılaya bilmirlər. Buna görə də tez alovlanır, tez də sönür, hətta bəzən yoxa çıxırlar. Ancaq məsələ budur ki, onların bir çoxu problemlərin düzgün həll yolunu tapa bilmirlər. Məsələn, irqi ayrı-seçkiliklə mübarizə aparan bəzi qrupların niyyətləri doğru olsa da, problemi heç bir yolla həll edə bilmədikləri üçün bəzən şiddətə əl atırlar. Halbuki şiddət haqlını haqsız vəziyyətə salan çox yanlış üsuldur. İnsanlara ədalət və sevgini zorakılıqla öyrətmək olmaz. Oxumağa davam et

BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının islahatlara ehtiyacı var

 

bmt

Qlobal sülh və təhlükəsizliyi təmin etmək, müharibələrin qarşısını almaq missiyasını qarşısına məqsəd qoyan BMT son dövrdə böyük tənqidlərə məruz qalır. Tənqidlərin mərkəzində Suriya böhranı başda olmaqla, qurumun müharibələr, böhranlar və münaqişələr qarşısında təsirsiz və uğursuz fəaliyyəti ilə nəzdindəki Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin imtiyazlı statusu dayanır.

Ötən ilin mart ayında 21 yardım təşkilatı BMT-ni tamamilə uğursuz olmada təqsirləndirmişdi. Amnesty İnternational təşkilatının baş katibi Salil Shetty də 21-ci əsrin ən böyük insanlıq sınaqlarından biri kimi təsvir etdiyi miqrant böhranında təşkilatın uğursuz olduğunu çox ağır formada tənqid etmişdi.

2015-ci ilin sentyabr ayında 70-cisi keçirilən BMT-nin Baş Assambleya görüşləri də bu cür tənqidlərə səhnə oldu. Təhlükəsizlik Şurası qarşısında Baş Assambleyanın səlahiyyətlərinin artırılması və daimi üzvlərin veto hüquqlarının məhdudlaşdırılması istiqamətində islahat tələbləri də gündəmdə idi. Oxumağa davam et

Bərabərsizlik dünya sülhünü təhdid edir

 

inequality-014-1220x763

Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezident seçkiləri artıq bir millətin daxili məsələsi olmaqdan çıxıb. 8 noyabr 2016-cı il seçkilərini bütün dünya diqqətlə izləyir. Yeni seçiləcək prezidentdən beynəlxalq terrorizmdən, silahlı münaqişələrə, nüvə silahlanmasından dünya enerji resurslarının idarə edilməsinə kimi bir çox qlobal problemə çarə tapılması gözlənilir. ABŞ-ın 58-ci prezidentinin qarşısına qoyulacaq başqa bir mühüm məsələ isə dünyanın iqtisadi problemləridir. Bu iqtisadi problemlərin ən əhəmiyyətlisi də dünyada sürətlə artan gəlir bölgüsü məsələsidir. Yəni dünyanın ən böyük iqtisadiyyatı olan ABŞ xalqının seçimi müəyyən mənada dünyadakı ən yoxsul millətlərin rifahına birbaşa təsir göstərəcək.

Bu gün dünya əhalisinin böyük hissəsi çox ağır şəraitdə yaşamaq uğrunda mübarizə aparır. 1,5 milyard insan elektrikdən məhrumdur. Afrikadakı ölümlərin böyük əksəriyyəti malyariya, vəba, tənəffüs yolu və ya doğuş öncəsi infeksiyalar kimi qərb dünyasının çoxdan həll yolu tapdığı xəstəliklərdən irəli gəlir. 2015-ci ildə hər 7 nəfərdən biri gündə 1,25 dollarla həyatını davam etdirməyə çalışır. Beləliklə, yoxsulluq həqiqi mənada dünyanın ən vacib problemlərindən biridir. Oxumağa davam et

Amerikanın acı ənənəsi: məktəb terrorları

mekteb-terroru

“Bu, (terror hadisələri) artıq ənənə halını alıb və mən bu kürsüdən səslənirəm: bu ənənəyə son qoyulsun. Biz bu mövzuda laqeyd olmuşuq.”

Təəssüf ki, məktəb terrorları Amerikanın qorxunc ənənəsinə çevrilib. ABŞ-nın prezidenti Obamanın da yuxarıdakı sözlərində bildirdiyi kimi, bu terrorlar ABŞ cəmiyyətinin bir ənənəsinə çevrilib. Keçən həftə 26 yaşlı bir gəncin Umpqua kollecində həyata keçirdiyi, 10 nəfərin ölümü ilə nəticələnən Oreqon terroru Amerikada 2015-ci ildə baş verən 45-ci məktəb terrorudur. ABŞ Federal Təhqiqatlar Bürosuna (FTB) əsasən 4 və daha çox insanın qətlə yetirildiyi terror hadisələri kütləvi qırğın hesab edilir. Buna əsasən Amerikada təkcə bu il 294 kütləvi qırğın baş verib.1

Bu dəhşətli statistika ABŞ-nın əsl probleminin nüvə silahı ilə təhlükə yaradan super qüvvələr və ya terror təhlükəsi meydana gətirən radikallar deyil, böyük ölçüdə özündə olduğunu göstərir. Amerika cəmiyyəti öz vətəndaşlarından qorxur. Əsasən terrorların həyata keçirildiyi məktəblərdən qorxur. Təkcə kütləvi qırğınlar deyil, Ferqusson hadisələri kimi ictimai məsələlərin də baş verməsi bu gözəl xalqın üstünə kabus kimi çöküb. Mehribanlığı, azadlığı, xoşbəxtliyi və demokratiyası ilə nümunə olan ABŞ cəmiyyətinin terror cəmiyyətinə çevrilməsinə əsla göz yuma bilmərik. Oxumağa davam et

Afrikada yeni koloniyalaşma dalğası və torpaq soyğunçuluğu

 

afrikaAfrika 2000-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq mərhələli şəkildə davam edən yeni koloniyalaşma dalğasının içinə düşdü. Nəhəng qitənin bu günə qədər insan resurslarının, işçi qüvvəsinin, təbii ehtiyatlarının, neftinin müstəmləkəçi güclər tərəfindən istismar edildiyi azmış kimi, bu dəfə də ən dəyərli və yararları torpaqları bir-bir əlindən çıxmağa başladı.

Xüsusilə ötən 10 il ərzində Səhra-altı Afrika adlanan bölgədəki ərazilərin xarici investorlara dövr edilməsi əməliyyatı artan sürətlə davam etdi. Bu günə qədər regionda təxminən 40 milyon hektar ərazi beynəlxalq investorlar tərəfindən alındı və ya icarəyə götürüldü.

Məsələ ilə bağlı son bir neçə ildir ki, mediada, “Afrikanın 2-ci talanı”, “Afrikaya ərazi hücumu”, “Yeni koloniyaçılar” və s. başlıqları tez-tez yer alır. Təkcə bir hind firmasının Efiopiyada 300 min hektar ərazi aldığı, Madaqaskarın əkinə yayarlı torpaqlarının az qala yarısının Cənubi Koreya firmasına pulsuz verildiyi, Tanzaniyanın Serengetisində Dubay kral ailəsinə 150 min hektar safari ərazisi verildiyi, Liberiya ərazisinin dörddə birinin xarici firmalara kənd təsərrüfatı ərazisi üçün məxfi tender edildiyinə dair xəbərlər daim qarşımıza çıxır. Oxumağa davam et

Afrika kömək üçün fəryad edir

 

afrika-acliqBeynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzində olan məsələlər hər gün mətbuatda gündəmə gəlsə də, bir də gündəmə gəlməyən böyük faciə baş verir dünyada. Tanıdığımız, unudulmamış və heç bitməyən bir faciədir bu: Afrika və aclıq faciəsi.

2011-ci ildəki daxili qarşıdurmalar və böyük quraqlıqdan sonra Somalidəki qorxunc mənzərələrə şahid olmuşduq. İnsanlar acından ölür, beynəlxalq ictimaiyyət reaksiya vermir və on beş milyon insanın acından ölməsini bütün dünya sadəcə seyr edirdi. Əlbəttə, bu problemə çarə tapmağa çalışanlar oldu, amma səyləri yetərli olmadı. Dünyanı hərəkətə keçirməyə gücləri çatmadı. Oxumağa davam et

ABŞ-ın ehtiyacı müharibə yox, sülhdür

 

abs%cc%a7-muharibeRəsmi olaraq çox dilə gətirilməsə də, dünyadakı müharibələrin, iğtişaşların, gizli müstəmləkəçiliyin, qlobal layihələrin arxasındakı baş aktyorun ABŞ olduğu geniş şəkildə qəbul edilmiş fikirdir. Buna görə də ABŞ hər zaman ən çox reaksiya yönəldilən ölkə olmuşdur. Hər fürsətdə ABŞ-la birlikdə ortaq hərbi, siyasi, iqtisadi maraqlar istiqamətində hərəkət edən İngiltərə, Fransa kimi müttəfiqləri isə çox vaxt bu reaksiya və tənqidlərin hədəfi olmurlar. Hədəf həmişə ən böyük qlobal güc titulu daşıyan ABŞ-dır.

Bəs, həqiqətənmi, ABŞ müstəqil qlobal gücdür? Yoxsa dərindəki bəzi qüvvələr hələ ki, ona bu rolu uyğun görüblər? Görəsən, ABŞ imperialist ehtirasların məhsulu olan müharibələrə öz seçimi və iradəsi ilə daxil olub, yoxsa bunların içinə sürüklənərək istifadə olunub?

Bu sualların cavabını düzgün anlamaq üçün ABŞ-ın lap əvvəldən imperializmin qurbanı olan ölkə olduğunu xatırlatmaq lazımdır. Oxumağa davam et